شیر یک‌ طرفه یا چک ولو چیست؟ انواع آن چه کاربردی دارند؟ وب سایت اسپیتی | کسری ساران

این شیرآلات معمولاً در سیستم های لوله کشی که از شیر ساچمه‌­ ای (Globe Valve) به عنوان شیر کنترلی استفاده می‌­شود، کاربرد دارند و ساختار بسیار مشابهی یا شیرهای ساچمه‌­ شیر صنعتی فروش ای دارند. این شیرها می­‌توانند به صورت افقی یا عمودی در مسیر جریان قرار گیرند. چک ولو فشاری برای عبور جریان های بخار، گاز، هوا و آب مناسب هستند و برای سیالات با ذرات جامد معلق و ویسکوزیته بالا مناسب نمی­‌باشند.

سیستم آنلاین

شیر یک‌ طرفه یا چک ولو چیست؟ انواع آن چه کاربردی دارند؟ وب سایت اسپیتی | کسری ساران

شیر یک طرفه نوسانی جریان را کامل و بدون مانع رد می کند و زمانی که فشار کاهش می یابد اتوماتیک بسته می شود. معمولاً به صورت ترکیبی با شیرهای دروازه ای نصب می شوند چون ترکیب شان باعث می شود جریان آزاد باشد. چک ولو یا شیر غیربازگشتی یک وسیله برای جلوگیری از بازگشت جریان در شیر است. هنگامیکه فشار سیال کاهش پیدا کند و دیگر برای بلند کردن دیسک کافی نباشد، فنر آرام آرام جمع میشود و دیسک مسیر عبور جریان را مسدود و اجازه پاس شدن سیال را نمیدهد.

  • زاویه بین سیت و صفحه عمودی به عنوان زاویه سیتینگ (seating angle) شناخته می شود و از 0 تا 45 درجه متغیر است.
  • از جمله موارد کاربرد این شیرها در صنایع مختلف اعم از نفت و گاز و پتروشیمی به کار برده می شود.
  • یک چک ولو سردخانه باید از ویژگی هایی مانند رتبه بندی شیر ANSI، ابعاد مشخص، سازگار بودن این شیر با فرایند، اتصالات پایینی و… برخوردار باشد.
  • در صنایع مختلف مخصوصا صنعت کشاورزی یا آبرسانی و برای استفاده بهینه از پمپ ها در طولانی مدت، از شیر های یک طرفه فشار قوی استفاده می شود.
هنگامی که فشار مایع در قسمت ورودی از فشار ایجاد شده توسط فنر بیشتر باشد ، توپ از سیت خود جدا شده و اجازه می دهد جریان ایجاد شود. هنگامی که فشار ورودی از فشار فنر تجاوز نکند ، یا فشار پشتی وجود داشته باشد ، توپی بر روی سیت فشار آورده و بطور موثر دهانه را می بندد. در حالت عادی، در یک خط لوله، اگر شدن جریان سیال کم شود، ممکن است بخشی از سیال در جهت مخالف به حرکت در آمده و جریان پیدا کند. در این حالت اگر از شیر دو طرفه در خط لوله استفاده شده باشد، جریان از شیر باز نیز عبور کرده و اصطلاحاً گفته می شود که در سیستم برگشت جریان وجود دارد.

چک ولو پلی پروپیلن (شیر یکطرفه PP ) برای آب ، محیط تهاجمی و محصولات غذایی مایع استفاده می شوند. آنها در برابر بسیاری از رسانه های خورنده مانند اسیدهای معدنی ، پایه ها و محلول های آبی که به سرعت خوردگی فلزات را دارند ، مقاوم هستند. با این حال ، آنها در برابر اسیدهای غلیظ و اکسید کننده ها مقاوم نیستند و معمولاً حداکثر دما در حدود 80 درجه سانتیگراد دارند. با این حال اگر جریان به اندازه ای نباشد که شیر به طور کامل باز شود و چک ولو تا حدی باز شود، افت فشار بیشتر خواهد شد. نهایتا در این شرایط دیسک به طور کامل می چرخد و عملکرد شیر تغییر می کند. اگر چک ولوها به درستی انتخاب شوند، دیسک به درستی در موقعیت باز یا استاپ  و یا کاملا بسته قرار میگیرد.

این نوع شیر از چدن، استیل ، برنج ، نیکل ، برنز ، فولاد و آلومینیوم ساخته می شود . چک ولو یا شیر یک طرفه تنها شیری است که نیاز به اپراتور ندارد و همچنین دارای جهت حرکت برای سیال می باشد. از مهم ترین ویژگی های چک ولو این است که در صورتیکه فشار سیال به حد لازم در ورودی نرسد، عمل نخواهد کرد. شیر یکطرفه چاهی Foot Valve نوعی از چک ولو می باشد که انتهای لوله بسته می شود و فقط یه پورت جهت اتصال دارد ، و سمت دیگر تشکیل شده است از یک استرینر ( صافی ) . همانطور که اشاره شد چک ولو ته چاهی بطور معمول در انتهای خط مکش پمپ یک چاه آب ، مخزن سوخت یا هر کاربرد دیگری که خط مکش در زیر پمپ قرار دارد ، نصب می شوند.

شیر یکطرفه برنجی